De Bornemenaar die in 1770 naar Indonesië reisde
1770 · In de achttiende eeuw trokken ook inwoners uit het Land van Bornem de wijde wereld in. Een opmerkelijk voorbeeld is Andries van Kerkhove
Op 1 september 1770 vertrok Andries van Kerkhove als matroos met het VOC-schip Barbara Theodora. In de administratie wordt hij uitdrukkelijk vermeld als afkomstig uit Bornhem. Hij voer uit voor de Kamer Zeeland van de VOC, met Batavia als bestemming.
Als matroos had Van Kerkhove een veelzijdige en zware taak. Hij moest onder meer de wacht houden en het schip besturen, helpen bij het laden en lossen, het schip reinigen en onderhouden en meehelpen bij het bedienen van de zeilen. Matrozen vormden daarmee een onmisbare schakel in het dagelijkse leven aan boord.
Waarom Andries van Kerkhove Bornem verliet en voor de VOC koos, weten we niet. Mogelijk speelden werk, avontuur of betere economische vooruitzichten een rol. Voor veel jonge mannen uit de Lage Landen was de VOC een van de organisaties die hen de mogelijkheid bood om naar Azië te reizen en daar werk te vinden.
De Lange reis
De reis van de Barbara Theodora was geen korte overtocht. Het schip vertrok op 1 september 1770 en bereikte pas op 3 februari 1771, na 155 dagen, de Kaap de Goede Hoop. Na een verblijf van 24 dagen zette het schip de reis voort. Op 10 juni 1771, 282 dagen na het vertrek uit Nederland, kwam de Barbara Theodora aan in Batavia, het huidige Jakarta.
De reis verliep volgens een gebruikelijke VOC-route. De Kaap de Goede Hoop was een belangrijk verversingsstation voor de schepen die vanuit Europa naar Azië voeren. Na maanden op zee konden bemanning en schip er nieuwe voorraden innemen en noodzakelijke herstellingen uitvoeren.
Voor Van Kerkhove betekende de aankomst in Batavia dat hij bijna een jaar na zijn vertrek uit de Nederlanden een volledig andere wereld had bereikt.
Terug naar Huis
Andries van Kerkhove bleef niet definitief in Azië. Op 21 januari 1772 begon hij aan zijn terugreis aan boord van de IJsselmonde. Dat schip voer onder de Kamer Hoorn vanuit Batavia richting Nederland. Op 30 maart bereikte het de Kaap de Goede Hoop, waar het twaalf dagen later opnieuw vertrok. Op 18 juli 1772 kwam de IJsselmonde in Nederland aan.
Daarmee kwam na bijna twee jaar een einde aan Van Kerkhoves VOC-avontuur. De administratie vermeldt dat hij werd gerepatrieerd: hij keerde terug naar Nederland en werd vervolgens afgemonsterd. In totaal was hij volgens de registratie 686 dagen in dienst van de VOC.